Fruitwijzer

Kokosnoot (Cocos nucifera) is een object dat bij sommige abonnees een beteuterde blik op het gelaat doet verschijnen. Gelaatsuitdrukkingen gebruikt men om te communiceren, maar er is niet steeds iemand in de buurt om de signalen op te vangen, laat staan om de boodschap (correct) te ontcijferen. Gelukkig is er wél steeds een agent van onze spionagedienst aanwezig, en die vertaalde het signaal laatst als volgt: "Kokosnoot? Wat moeten we dáár nu weer mee aanvangen?".

Een vraag dus, maar dan wel één die heel gemakkelijk te beantwoorden is. Want het is veel moeilijker om een antwoord te vinden op de omkering van die vraag, namelijk: wat kan men eigenlijk níet aanvangen met een kokosnoot? Kokosnoten hebben een functie als frisdrank, als voedingsmiddel, als brandstof, als bodemverbeteraar, als bouwmateriaal, als grondstof voor allerlei gereedschappen, als onderdeel van wasmiddelen, van kaarsvet, van cosmetica, en zo verder. De lijst van toepassingen is slaapverwekkend, terwijl het leven al vermoeiend genoeg is en u toch alleen afgewerkte producten koopt.

Welnu, prijs u gelukkig, want een verse kokosnoot ís tezelfdertijd ook een afgewerkt product. Misschien niet helemaal hetzelfde als een brik sinaasappelsap, maar toch bijna. Elke kokosnoot heeft namelijk drie littekens op het houtachtige omhulsel die te vergelijken zijn met sluitknoppen, aangezien de schil op die plaatsen veel dunner is. De drie littekens samen vormen een soort apengezichtje ('cocos' zou zijn afgeleid van het Portugese 'macaco' en betekent 'aap'). U kiest ofwel een van de twee oogjes, ofwel het mondje om te doorboren. Dat kan met behulp van een schroevendraaier en een hamer, maar als beginneling neemt u beter een oplaadbare boormachine ter hand. Nu vraagt u zich verbaasd af of dát nu onze conceptie van een sluitknop is. Niet echt. Maar na verloop van tijd zal u met een kokosnoot weten om te gaan zoals bouwvakkers met een flesje bier. Oefening baart kunst. En de kunst bestaat erin toegang te krijgen tot het vocht.

Nu goed, eenmaal u de kokosnoot (met of zonder rietje) hebt leeggedronken (bouwvakkers gebruiken geen rietje), begint het échte werk. U moet nog steeds een harde noot kraken. Bijvoorbeeld door een mes in de opening te steken en de schil te doorklieven. Opgedeeld in stukken kan men gemakkelijker het vruchtvlees (het zogenaamde endosperm) scheiden van de vruchtwand (endocarp). Een kokosnoot is in feite één groot zaad omgeven door die houtige binnenste vruchtwand. Wij drinken of eten de voedselvoorraad van dat zaad op. Daardoor is het uitgesloten dat er op een goede dag een palmboom uit uw composthoop tevoorschijn komt. Alleen dankzij de voedingsstoffen binnenin slaagt een kokosnoot erin om te ontkiemen en kan de kiem door een van de drie littekens breken om uiteindelijk (in ideale omstandigheden) uit te groeien tot een gracieuze palm van wel 20 à 30 meter hoog. Na een zevental jaren begint de palm zelf kokosnoten te produceren, tussen 50 en 100 stuks per jaar.